Dây điện chống cháy

Dây điện chống cháy là mắt xích quyết định sự sống còn của một tòa nhà khi hỏa hoạn xảy ra: nó giữ cho hệ báo cháy, đèn thoát hiểm, bơm chữa cháy và quạt hút khói vẫn hoạt động ngay giữa ngọn lửa 750 đến 950°C. Chọn nhầm dây thường thay cho dây chống cháy có thể khiến toàn bộ hệ phòng cháy tê liệt sau vài phút. Toàn bộ dòng dây điện chống cháy FR duy trì mạch chuẩn IEC 60331, vỏ LSZH ít khói được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam, kèm CO/CQ, cắt theo mét và giao nhanh toàn quốc.

Dây điện chống cháy là gì và phân biệt ba nhóm dây an toàn cháy nổ

Dây điện chống cháy là dây dẫn có lớp băng mica bọc quanh ruột đồng, cho phép mạch tiếp tục truyền điện từ 30 đến 180 phút trong đám cháy nhiệt độ 750 đến 950°C theo tiêu chuẩn IEC 60331. Đây là khả năng duy trì mạch, khác biệt hoàn toàn với dây thông thường vốn chảy cách điện và đứt mạch chỉ sau vài phút tiếp xúc lửa. Nhóm dây này bắt buộc cho các mạch an toàn tính mạng trong công trình.

Nhiều người nhầm lẫn ba khái niệm dây chống cháy, dây chậm cháy lan và dây ít khói không halogen. Ba nhóm giải quyết ba vấn đề khác nhau: duy trì mạch, ngăn lửa lan theo tuyến và giảm khói độc. Một sợi dây tốt cho hệ phòng cháy có thể gộp cả ba tính chất, ký hiệu FR-LSZH duy trì mạch. Dòng dây phân loại đầy đủ được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam.

Dây chống cháy duy trì mạch (Fire Resistant)

Dây chống cháy đúng nghĩa là dây duy trì mạch, thử theo IEC 60331-21 ở 750°C trong 90 phút, hoặc mức khắt khe hơn 830°C và 950°C. Lớp băng mica chịu nhiệt trên 1000°C bám sát ruột đồng, nên dù vỏ cách điện PVC cháy hết, dòng điện vẫn thông suốt để chuông báo cháy kêu và bơm chữa cháy chạy. Cấp duy trì mạch ghi theo EN 50200 dạng PH15 đến PH120, tương ứng 15 đến 120 phút.

Dây chậm cháy lan (Flame Retardant)

Dây chậm cháy lan không giữ mạch mà chỉ tự tắt và không cho ngọn lửa lan theo bó dây, thử theo IEC 60332-1-2 cho sợi đơn và IEC 60332-3-24 cấp C cho bó dây thẳng đứng. Vật liệu vỏ pha phụ gia chống cháy, khi rời nguồn lửa sẽ tắt trong thời gian quy định. Loại này phổ biến cho dây dân dụng đi trong ống, giúp giảm rủi ro cháy lan giữa các tầng nhưng không thay thế được dây duy trì mạch cho hệ phòng cháy.

Dây ít khói không halogen (LSZH)

LSZH viết tắt của lớp vỏ ít khói và không chứa halogen, thử độ đục khói theo IEC 61034 và thử khí axit theo IEC 60754. Khi cháy, vỏ LSZH sinh rất ít khói đen và không thải khí HCl ăn mòn, giữ tầm nhìn cho lối thoát hiểm và bảo vệ thiết bị điện tử. Bệnh viện, trung tâm dữ liệu, ga tàu điện ngầm và nhà cao tầng đông người thường yêu cầu bắt buộc vỏ LSZH cho toàn bộ tuyến dây.

Cấu tạo dây chống cháy: lớp băng mica giữ mạch giữa ngọn lửa

Điều làm nên dây chống cháy là lớp băng mica, còn gọi là mica glass tape, quấn xoắn trực tiếp lên ruột đồng trước khi bọc cách điện. Mica là khoáng chất chịu nhiệt trên 1000°C, không cháy và cách điện tốt, nên khi lửa thiêu rụi lớp PVC hay XLPE bên ngoài, băng mica vẫn ôm ruột đồng và giữ cho hai dây không chạm nhau, mạch không đứt. Đây là điểm mấu chốt phân biệt với dây thường.

Một sợi dây chống cháy hoàn chỉnh có bốn lớp từ trong ra ngoài: ruột đồng nhiều sợi bện mềm class 5 theo IEC 60228, lớp băng mica chịu lửa, lớp cách điện XLPE chịu 90°C hoặc PVC chịu 70°C, và ngoài cùng là vỏ bọc thường bằng LSZH ít khói. Cấu trúc bốn lớp này được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam, sản xuất trên dây chuyền đạt TCVN.

Vì sao băng mica quan trọng hơn vỏ bọc

Trong đám cháy, vỏ PVC bắt đầu mềm ở 120°C và phân hủy trên 200°C, còn XLPE chịu tối đa 250°C khi ngắn mạch. Khi nhiệt vượt các mốc này, lớp cách điện mất tác dụng và dây thường sẽ chập. Băng mica chịu tới 1000°C nên tiếp tục giữ khoảng cách giữa các ruột dẫn, đó là lý do dây đạt IEC 60331 vẫn thông mạch ở 750 đến 950°C. Không có lớp mica thì dù vỏ dày bao nhiêu, dây vẫn không được coi là dây duy trì mạch.

Bộ tiêu chuẩn thử lửa: IEC 60331, IEC 60332, BS 6387 và cấp PH

Khả năng chống cháy của dây được chứng minh bằng các phép thử lửa tiêu chuẩn quốc tế, không thể tuyên bố suông. Ba nhóm thử quan trọng nhất là thử duy trì mạch, thử chậm cháy lan và thử khắc nghiệt kết hợp lửa, nước, va đập. Hiểu đúng ý nghĩa từng phép thử giúp đọc thông số dây và đối chiếu với yêu cầu thiết kế PCCC. Dây đạt chuẩn được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam kèm phiếu thử.

Cấp duy trì mạch PH và chỉ số FE180

Cấp PH theo EN 50200 cho biết dây giữ mạch được bao nhiêu phút dưới lửa 830°C kèm va đập, thang phổ biến gồm PH15, PH30, PH60, PH90 và PH120. Bên cạnh đó, chỉ số FE180 theo DIN 4102 nghĩa là dây chịu lửa 180 phút, còn E30 đến E90 chỉ tuyến cáp kèm giá đỡ giữ nguyên chức năng 30 đến 90 phút. Chuẩn Pháp NF C 32-070 ký hiệu CR1-C1 tương đương dây vừa duy trì mạch vừa chậm cháy lan. Chọn cấp PH cao khi yêu cầu thời gian sơ tán dài, ví dụ nhà cao tầng dùng PH90 đến PH120.

Quy chuẩn Việt Nam QCVN 06 và TCVN 5738

Tại Việt Nam, QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình yêu cầu các hệ thống duy trì hoạt động khi cháy phải dùng cáp bảo đảm tính toàn vẹn, tức dây duy trì mạch. TCVN 5738 về hệ thống báo cháy tự động quy định tuyến tín hiệu và nguồn của trung tâm báo cháy phải chống cháy. Ngoài ra TCVN 3890 về phương tiện phòng cháy chữa cháy cũng nhắc tới yêu cầu cấp nguồn cho bơm và quạt sự cố. Đây là căn cứ để nghiệm thu PCCC nên dây phải có phiếu thử phù hợp.

Đọc tên và thông số dây chống cháy trong mười giây

Tên gọi dây chống cháy trên bảng giá mã hóa vật liệu và tính năng, đọc quen sẽ bóc tách khối lượng nhanh. Tiền tố FR nghĩa là Fire Resistant duy trì mạch, phần thân giữ nguyên quy tắc dây thường: C là ruột đồng, V là cách điện hoặc vỏ PVC, X là cách điện XLPE, còn hậu tố LSZH chỉ vỏ ít khói. Ví dụ FR-CXV/LSZH 2x1.5 là dây chống cháy ruột đồng, cách điện XLPE, vỏ LSZH, hai lõi tiết diện 1.5mm2.

Tiết diện dây chống cháy cho mạch tín hiệu thường nhỏ, phổ biến 1.0mm2 và 1.5mm2, riêng mạch cấp nguồn cho bơm và quạt dùng 2.5mm2 trở lên tùy công suất. Toàn bộ dải tiết diện và cấu hình lõi được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam, cắt theo mét đúng nhu cầu tuyến.

Bài toán chọn dây chống cháy theo từng hệ phòng cháy

Mỗi hệ thống an toàn cháy đòi hỏi loại dây, số lõi và tiết diện khác nhau. Chọn đúng ngay từ khâu thiết kế giúp qua nghiệm thu PCCC và bảo đảm hệ vận hành khi có sự cố. Bốn hệ dùng dây chống cháy phổ biến nhất là báo cháy, chiếu sáng sự cố, bơm chữa cháy và quạt tăng áp hút khói. Danh mục dây chống cháy đầy đủ được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam.

Hệ thống báo cháy tự động

Tuyến tín hiệu và nguồn của trung tâm báo cháy theo TCVN 5738 phải dùng dây duy trì mạch để chuông, đầu báo và nút nhấn vẫn hoạt động khi lửa đã bén. Dây phổ biến là FR 2x1.0 hoặc 2x1.5mm2, cấp PH30 đến PH60 cho công trình vừa. Chọn dây có màn chắn nếu tuyến đi gần nguồn nhiễu như biến tần, động cơ để tín hiệu địa chỉ không sai lệch.

Đèn chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn

Mạch cấp nguồn cho đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn cần duy trì mạch để lối thoát luôn sáng trong thời gian sơ tán. Thường dùng dây FR-CXV 2x1.5 hoặc 2x2.5mm2 cấp PH60 trở lên, phối hợp với thiết bị chiếu sáng khẩn cấp. Xem thêm nhóm đèn exit, thoát hiểm và toàn bộ nhóm cha dây điện, cáp điện để đồng bộ tuyến an toàn.

Bơm chữa cháy, quạt tăng áp và hút khói

Đây là các phụ tải công suất lớn, dây phải vừa duy trì mạch vừa đủ tiết diện tải dòng động cơ. Bơm chữa cháy 15 đến 45kW thường dùng dây FR-CXV 4 lõi tiết diện 4 đến 25mm2, cấp PH90 đến PH120 cho nhà cao tầng. Quạt tăng áp buồng thang và quạt hút khói hành lang cũng dùng cấu hình tương tự. Cần kiểm tra dòng khởi động động cơ gấp 5 đến 7 lần dòng định mức để không sụt áp.

Xem chi tiết từng thương hiệu để tra thông số và bảng giá theo tiết diện: Dây điện chống cháy Cadivi, Dây điện chống cháy Cadisun, Dây điện chống cháy Taisin và Dây điện chống cháy Daphaco.

Thương hiệu dây chống cháy và những lỗi thường gặp khi chọn dây

Thị trường Việt Nam có nhiều hãng dây chống cháy uy tín, cùng đạt IEC 60331 nhưng khác nhau về dải cấp PH và tính năng vỏ. Chọn hãng phù hợp giúp qua nghiệm thu PCCC mà vẫn tối ưu chi phí. Bảng dưới tổng hợp các hãng phổ biến cho hệ báo cháy, chiếu sáng sự cố và bơm chữa cháy trong các công trình dân dụng và công nghiệp.

Dây chống cháy Cadivi và các thương hiệu trên được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam, giúp khách so sánh và chọn đúng hãng theo ngân sách cùng yêu cầu cấp PH của công trình.

Năm lỗi thường gặp khi chọn dây chống cháy

Thứ nhất, nhầm dây chậm cháy lan với dây duy trì mạch, dùng dây IEC 60332 cho hệ báo cháy khiến mạch đứt sớm. Thứ hai, chọn cấp PH thấp hơn thời gian sơ tán yêu cầu của tòa nhà cao tầng. Thứ ba, nối tiếp dây thường vào nhánh cuối làm mất tính duy trì mạch tại điểm nối. Thứ tư, quên yêu cầu vỏ LSZH ở nơi đông người khiến khói độc che lối thoát. Thứ năm, mua dây thiếu băng mica hoặc thiếu tiết diện, không có phiếu thử IEC 60331 nên trượt nghiệm thu PCCC.

Bảng giá tham khảo và chính sách đại lý, dự án

Giá dây chống cháy phụ thuộc giá đồng sàn LME, tiết diện, số lõi và cấp duy trì mạch, cập nhật liên tục. Bảng dưới mang tính tham khảo phân khúc cho dây đồng FR 0.6/1kV; báo giá chính xác theo mã, số mét và thời điểm sẽ do bộ phận kinh doanh gửi trong ngày. Hoàng Phát Lighting áp dụng chiết khấu theo sản lượng, cắt dây theo mét và xuất hóa đơn đầy đủ cho công trình PCCC.

Nhà thầu PCCC, ban quản lý dự án và khách mua sỉ liên hệ trực tiếp để nhận bảng giá cập nhật, hợp đồng nguyên tắc và điều khoản công nợ. Toàn bộ dây có phiếu thử duy trì mạch, được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam.

Vì sao nên mua dây chống cháy tại Hoàng Phát Lighting

Dây chống cháy là hàng hóa liên quan trực tiếp đến an toàn tính mạng, nên chọn nhà cung cấp phải nhìn vào tính minh bạch nguồn gốc, đầy đủ phiếu thử và năng lực hỗ trợ nghiệm thu. Một tuyến dây PCCC sai chuẩn không chỉ trượt nghiệm thu mà còn gây hậu quả nghiêm trọng khi cháy thật, vì vậy hàng chính hãng đủ giấy tờ mới bảo đảm an toàn lâu dài.

Nguồn gốc và phiếu thử đầy đủ

Mỗi lô dây kèm chứng nhận xuất xứ CO, chứng nhận chất lượng CQ và phiếu thử duy trì mạch theo IEC 60331. Dây đúng tiết diện thực, có lớp băng mica thật, không bị rút lõi. Hàng được phân phối chính hãng bởi Hoàng Phát Lighting — Đại lý cấp 1 Cadivi tại Việt Nam, truy xuất được từng cuộn để phục vụ hồ sơ nghiệm thu PCCC.

Kho hàng, cắt mét và giao nhanh

Kho sẵn các cấu hình phổ biến từ FR 2x1.0 đến FR-CXV 4x25, dây có vỏ LSZH và cấp PH đa dạng, cắt theo mét chính xác. Đơn nội thành giao trong ngày, đơn tỉnh gửi qua nhà xe uy tín. Với dự án lớn, dây được cắt sẵn theo cuộn thiết kế giúp rút ngắn thi công và giảm hao hụt đầu tuyến.

Hỗ trợ kỹ thuật và đồng bộ tuyến

Đội kỹ thuật hỗ trợ chọn cấp PH theo chiều cao và loại công trình, tính tiết diện cho mạch bơm quạt và phối hợp thiết bị bảo vệ. Khách hàng có thể tham khảo thêm dây điện chịu nhiệt và thiết bị đóng cắt như aptomat MCB, aptomat MCCB để đồng bộ toàn hệ thống điện và phòng cháy.

Câu hỏi thường gặp về dây điện chống cháy

Dây chống cháy khác dây chậm cháy lan thế nào

Dây chống cháy giữ cho mạch tiếp tục dẫn điện 30 đến 180 phút trong lửa nhờ lớp băng mica, thử theo IEC 60331. Dây chậm cháy lan chỉ tự tắt và không cho lửa lan theo bó, thử theo IEC 60332, nhưng không giữ được mạch khi cháy.

Dây chống cháy giữ mạch được bao lâu

Tùy cấp duy trì mạch, ký hiệu PH theo EN 50200 từ PH15 đến PH120, tức 15 đến 120 phút dưới lửa 830°C kèm va đập. Nhà cao tầng và nơi đông người thường yêu cầu PH90 đến PH120 để đủ thời gian sơ tán.

Hệ thống báo cháy dùng dây gì

Theo TCVN 5738, tuyến tín hiệu và nguồn của trung tâm báo cháy phải dùng dây duy trì mạch chống cháy, phổ biến FR 2x1.0 hoặc 2x1.5mm2, cấp PH30 đến PH60. Nên chọn dây có màn chắn nếu đi gần nguồn nhiễu điện.

Dây LSZH là gì

LSZH là lớp vỏ ít khói và không chứa halogen, khi cháy sinh rất ít khói đen và không thải khí axit ăn mòn, thử theo IEC 61034 và IEC 60754. Bệnh viện, metro và trung tâm dữ liệu thường bắt buộc dùng vỏ LSZH.

PH120 nghĩa là gì

PH120 nghĩa là dây giữ được mạch điện liên tục trong 120 phút khi thử theo EN 50200 dưới lửa 830°C kèm rung va đập. Đây là cấp cao dùng cho mạch bơm chữa cháy và quạt sự cố của nhà cao tầng.

Dây chống cháy có bắt buộc không

Có. QCVN 06:2022/BXD và TCVN 5738 yêu cầu các hệ duy trì hoạt động khi cháy như báo cháy, chiếu sáng sự cố, bơm và quạt phải dùng dây duy trì mạch. Thiếu dây chống cháy đúng chuẩn sẽ không qua nghiệm thu phòng cháy.

Nguồn gốc: Hoàng Phát Lighting