Cách Kiểm Tra Rò Điện Tại Nhà Bằng Bút Thử Điện, Đồng Hồ Vạn Năng

Kiểm tra rò điện là kỹ năng mọi gia đình nên nắm vững, bởi rò điện là sát thủ thầm lặng: không nhìn thấy, không nghe thấy, chỉ bộc lộ khi ai đó chạm vào vỏ thiết bị tê tê hoặc khi hóa đơn tiền điện tăng bất thường. Tin tốt là với một chiếc bút thử điện vài chục nghìn và chiếc đồng hồ vạn năng phổ thông, bạn hoàn toàn có thể tự khoanh vùng nguồn rò trong nhà một cách an toàn trước khi quyết định gọi thợ. Bài viết này, đội ngũ kỹ thuật Hoàng Phát Lighting hướng dẫn quy trình kiểm tra rò điện từng bước dành cho người không chuyên, kèm các nguyên tắc an toàn bắt buộc.

Rò điện nguy hiểm như thế nào

Rò điện xảy ra khi dòng điện thoát khỏi đường dẫn thiết kế, truyền qua vỏ thiết bị, tường ẩm hoặc kết cấu kim loại. Mức nguy hiểm phụ thuộc dòng rò: chỉ vài chục miliampe qua cơ thể đã đủ gây co cơ không tự buông tay được, và cao hơn nữa ảnh hưởng trực tiếp đến tim. Nguy cơ nhân lên trong môi trường ẩm: nhà tắm, khu bếp, sân sau mùa mưa, nơi điện trở cơ thể người giảm mạnh.

Ngoài an toàn tính mạng, dòng rò còn âm thầm đốt tiền: thiết bị rò tiêu thụ điện ngay cả khi không dùng, và điểm rò phát nhiệt lâu ngày là mầm mống chập cháy. Vì thế phát hiện sớm nguồn rò vừa bảo vệ người vừa bảo vệ tài sản.

???? [VỊ TRÍ HÌNH 1] — Bút thử điện chạm vỏ máy giặt phát sáng đỏ, cảnh báo thiết bị đang rò điện. ALT: kiem tra ro dien tai nha bang but thu dien

Dấu hiệu nhà bạn đang bị rò điện

Năm dấu hiệu điển hình: chạm vỏ thiết bị kim loại thấy tê nhẹ, rõ nhất ở máy giặt, bình nóng lạnh, tủ lạnh; aptomat chống giật thỉnh thoảng nhảy không rõ lý do, nhất là khi trời mưa ẩm; hóa đơn tiền điện tăng dù thói quen dùng không đổi; đồng hồ điện vẫn quay chậm khi đã tắt hết thiết bị; và tường ẩm gần đường dây âm có cảm giác tê khi áp tay. Chỉ cần một trong năm dấu hiệu xuất hiện, hãy tiến hành kiểm tra ngay theo quy trình bên dưới thay vì chờ sự cố lớn.

Dụng cụ cần chuẩn bị

Bút thử điện

Bút thử điện tiếp xúc truyền thống phát sáng khi đầu bút chạm vào điểm có điện, phù hợp rà nhanh vỏ thiết bị và ổ cắm. Loại cảm ứng không tiếp xúc hiện đại hơn, kêu bíp khi đưa lại gần dây có điện mà không cần chạm, an toàn hơn cho người mới. Nên có cả hai: bút tiếp xúc để xác nhận, bút cảm ứng để rà tuyến dây âm tường. Kiểm tra bút hoạt động tốt trên một ổ điện chắc chắn có điện trước mỗi lần dùng.

Đồng hồ vạn năng và ampe kìm

Đồng hồ vạn năng đo điện áp giữa vỏ thiết bị và đất: giá trị vượt vài chục vôn là bằng chứng rò rõ ràng. Ampe kìm kẹp quanh cả cụm dây pha và trung tính của một nhánh: bình thường hai dòng triệt tiêu cho kết quả gần bằng không, nếu hiện số vài chục miliampe trở lên tức nhánh đó có dòng rò thoát ra ngoài. Đây chính là nguyên lý hoạt động của aptomat chống giật, bạn đang tự tay tái hiện phép đo của nó.

Quy trình kiểm tra rò điện từng bước

Bước một, rà nhanh: dùng bút thử điện chạm vỏ kim loại của từng thiết bị đang cắm điện. Bút sáng ở thiết bị nào, rút phích thiết bị đó và kiểm tra riêng. Bước hai, nếu không tìm thấy thủ phạm lộ thiên, chuyển sang khoanh vùng hệ thống bằng tủ điện.

Khoanh vùng bằng aptomat nhánh

Tắt toàn bộ thiết bị, quan sát đồng hồ điện: nếu vẫn quay tức có rò trên hệ thống cố định. Ngắt lần lượt từng aptomat MCB nhánh trong tủ điện, sau mỗi lần ngắt lại xem đồng hồ: khi đồng hồ dừng, nhánh vừa ngắt chính là nhánh rò. Trong nhánh đó, kiểm tra từng ổ cắm điện, hộp nối và đoạn dây điện dân dụng đi qua khu vực ẩm. Ghi chép kết quả từng bước để không đo lặp và có dữ liệu mô tả chính xác khi cần gọi thợ chuyên nghiệp.

???? [VỊ TRÍ HÌNH 2] — Người dùng ngắt lần lượt aptomat nhánh trong tủ điện, tay kia cầm sổ ghi chép khoanh vùng. ALT: khoanh vung ro dien bang aptomat nhanh tu dien

Cách xử lý theo từng nguồn rò

Thiết bị gia dụng rò: ngưng dùng, mang bảo hành hoặc thay mới, tuyệt đối không dùng tạm thiết bị khiến tay tê. Ổ cắm, công tắc rò do ẩm hoặc nứt vỡ: thay mặt mới, chọn dòng công tắc ổ cắm có màng chống ẩm cho khu vực bếp và nhà tắm. Dây âm tường rò do vỏ lão hóa hoặc chuột cắn: không vá tạm bằng băng keo qua loa, hãy thay nguyên đoạn dây giữa hai hộp nối. Đèn ngoài trời rò qua thân vỏ: thay bằng dòng đèn chống ẩm chống thấm đạt chuẩn kín nước, và với sân vườn có thể chuyển hẳn sang đèn năng lượng mặt trời HODILED điện áp thấp tuyệt đối an toàn, loại bỏ vĩnh viễn nguy cơ rò điện lưới ngoài trời.

Phòng ngừa rò điện lâu dài

Ba lớp phòng ngừa bền vững: lắp aptomat chống giật 30mA cho các nhánh ổ cắm và khu ẩm ướt, dòng aptomat MCB Schneider có phiên bản tích hợp chống giật rất đáng đầu tư; làm hệ tiếp đất chuẩn cho toàn nhà để dòng rò có đường thoát an toàn thay vì chờ người chạm vào; và bấm nút test aptomat chống giật mỗi tháng một lần, cùng tổng kiểm tra rò toàn hệ thống mỗi đầu mùa mưa theo đúng quy trình trong bài.

Khuyến nghị từ Hoàng Phát Lighting

Kinh nghiệm của chúng tôi sau nhiều năm đồng hành cùng các công trình dân dụng: rò điện hầu như luôn có dấu hiệu báo trước, vấn đề là gia chủ có để ý hay không. Hãy coi cảm giác tê tay đầu tiên là mệnh lệnh kiểm tra, đừng chờ lần thứ hai. Với chi phí một bữa ăn sáng cho bộ bút thử điện và vài trăm nghìn cho đồng hồ vạn năng, bạn có trong tay năng lực phát hiện sớm mối nguy lớn nhất của hệ thống điện gia đình. An toàn điện không phải việc của riêng thợ, nó bắt đầu từ chính người sống trong ngôi nhà.

???? [VỊ TRÍ HÌNH 3] — Aptomat chống giật với ngón tay đang bấm nút test, minh họa thói quen kiểm tra hàng tháng. ALT: bam nut test aptomat chong giat hang thang

Một mẹo thực dụng cho gia đình có trẻ nhỏ: sau khi xử lý xong nguồn rò, hãy dán nhãn ghi ngày kiểm tra lên nắp tủ điện và lặp lại phép đo ampe kìm sáu tháng một lần. Dòng rò tổng của một ngôi nhà khỏe mạnh thường chỉ vài miliampe; theo dõi con số này định kỳ giúp bạn phát hiện xu hướng xấu từ rất sớm, trước cả khi bất kỳ dấu hiệu nào xuất hiện ra bên ngoài.

Ngoài ra, nếu nhà bạn xây đã lâu và chưa từng có nhánh chống giật riêng cho khu vực máy giặt, máy nước nóng, hãy nhân dịp này bổ sung luôn: đây là hai thiết bị vừa tiêu thụ lớn vừa tiếp xúc nước thường xuyên, chiếm phần lớn các vụ tai nạn rò điện trong sinh hoạt mà lẽ ra chỉ cần một chiếc aptomat chống giật nhỏ là ngăn chặn được toàn bộ.

Nguồn gốc: HOÀNG PHÁT LIGHTING